poetry, essays and narrativas (copyright ©)

radio slobozia

..sapo i kisha dhënë duart e fundit përgatitjeve për botimin e katalogut për ekspozitën e datës 24 dhe, mbasi kisha dëgjuar tërë ditën Radu-n, dizajnerin, që si tifoz i çmendur i Steaua-s së Bukureshtit që ishte, pa i përzgjedhur më tregonte histori mbas historie e minutë pas minute gjithë formacionet e skuadrave, emrat e arbitrave, sesa vetë kishte pasur atë ditë në stadium apo se kush e hodhi out-in apo kush e gjuajti kornen e parë në “eternul derbi” siç e quante ai derbin e përjetshëm, ndeshjet midis Steaua-s dhe Dinamo-s së Bukureshtit, u ndjeva si i çliruar kur te dera, u shfaq Adina, shefja e marrëdhënieve me publikun në Muzeun Kombëtar Cotroceni, e cila më tha se drejtoresha, zonja Florian donte të bisedonte me mua. Së bashku me Luanin, i cili ato ditë kishte marrë enkas pushim në mënyrë të më ndihmonte mua nëpër takimet e shumta përgatitore që kisha, u ngritëm dhe vajtëm te zyra e saj aty në kat të dytë ku brenda gjetëm dhe Marian Constantin-in, analistin dhe kritikun e artit të cilit i dhashë dorën dhe e pyeta se si ishte me shëndet Casandra, vajza e tij kureshtare dhe e pasionuar mbas orëve dhe veçanërisht mbas lëvizjes së akrepave të tyre.

Pa u ulur mirë akoma, zonja Florian na pyeti se çfarë dëshironim të pinim dhe nuk zgjati shumë kur brenda hyri Ofelia, sekretarja e saj, e cila na solli nga një filxhan kafe, që siç e dinte tashmë, mbasi po mbushej muaji që unë isha aty, do e kërkoja turke të mesme.

Zonja Florian, e preokupuar më pyeti se deri ku qëndronin përgatitjet për ekspozitën mbasi i duhej t'i dërgonte një raport Presidentit të Republikës, i cili ishte si të themi disa dyer më tutje, mbasi Muzeu Cotroceni ishte në të njëjtën godinë me Pallatin Presidencial dhe u qetësua kur i thashë se tashmë çdo gjë është gati dhe sapo e vendosëm në katalog që kjo ekspozitë qëndron nën patronazhin e Presidentit të Rumanisë. Ajo, butësisht kthehu kokën tek një cep i tavolinës e i hodhi një shikim fotografisë së tij që çuditërisht e mbante jo vetëm në mur, siç mbahen zakonisht zyrave shtetërore fotografitë e presidentëve, por edhe në tavolinën e saj, vendosur në një kornizë të përzgjedhur plotë delikatesë, pranë fotografive të të shoqit dhe fëmijëve dhe me ndriçimin të zbehtë të syve që u dukën të përhumbur diku nëpër magazinat e pandriçuara plotë kujtime të vitet e largëta, filloi të tregonte se me të ishte mike e vjetër, bile që kur kishte qenë drejtore e Operës së Costanta-s, qytetit bregdetar buzë Detit të Zi ku ai, kishte qenë gjithashtu, sekretar i parë i një qyteti.
Ashtu nga vendi siç isha, e pashë dhe unë fotografinë dhe vura re se ajo ishte një fotografi e vjetër, ose më mirë të them e kohëve të mëparshme, mbasi z. Iliescu aty ishte shumë i ri. Ndenjëm dhe një farë kohe aty te zyra e saj dhe kur pamë që ora kishte kaluar nga një, iu thamë se na duhet të vëmë për drekë dhe u çuam e u larguam.

Dolëm jashtë nga muzeu dhe rrugës i thashë Luanit se tashmë që çdo gjë është gati dhe se Joachim-i dhe Erwin-in, artistët nga Gjermania e Austria vijnë të dielën pasdite, si thua, a s'do ishte mirë të shtunën të shkonim në Costanta dhe me këtë rast heq dhe unë një fiksim të vjetër për atë qytet, për të cilin im atë më ka treguar aq shumë?
Luani, që në Constanta ka qenë më shumë se çka qenë në Korçë që e kishte pasur gati gjysmë ore larg nga Pogradeci, i zënë ngushtë, u mundua të nxirrte argumente bindëse, duke më thënë se është shumë larg, gati katër orë dhe se rruga nuk është si nëpër Austri apo ku di unë nga ke qenë ti tjetër nëpër Europë por, kur e pa që unë nga ai vesh nuk para dëgjoj mirë, më tha se do të na duhej të niseshim qysh herët në mëngjes.
Të shtunën e datës 19 qershor të vitit 2004, aty nga ora 7 e mëngjesit u nisëm për Constanta. Rruga, ashtu siç tha Luani vërtetë nuk ishte si në Austri apo vende të tjera, por me distancë ishte shumë herë më e mirë se në Shqipëri. Mbas disa ndalesave dhe një devijimi të rrugës për arsye të disa punimeve që po bëheshin përpara se të hynim në urën mbi lumin e Danubit, më në fund, mbërritëm në Constanta.

Dita ishte plotë diell dhe nga thellësia e qytetit, nga rrugicat e ngushta të tij depërtoi një fllad deti i cili hundëve të mia të stërvitura, nuk do i shpëtonte dot pa u ndjerë e do të më bëhej sikur më thërriste “eja, eja”. I thashë Luanit se unë nuk iki nga Constanta pa u larë një herë në Detin e Zi dhe ai, që ishte ambientuar tashmë me kokëfortësinë time tha se më parë duhet të shkojmë diku të blejmë rroba banje dhe lahemi, por jo këtu në qytet mbasi deti nuk është aq i pastër, por vemi në Mamaia, një zonë turistike disa kilometra më tutje.

Atë gjë bëmë dhe u nisëm për atje dhe, mbasi lashë makinën në një parkim aty, u ulëm në një bar buzë rërës që gumëzhinte nga turistët e shumtë ardhur posaçërisht për t'i vjedhur qiellit rezet e para të diellit mbas asaj jave me një qiell të zënë gri.
Morëm nga një gotë të madhe birrë “Ursus” dhe u ulëm te vija e detit dhe mbas pak, e lashë gotën dhe u futa në ujë për të dalë mbas gati 10 minutash me idenë e qartë në kokë se si Deti Mesdhe, rrallë tjetër Det ta jep kënaqësinë e të larit në Det.

Dola përsëri nga uji dhe me gotën e birrës në dorë shikoja nëpër thellësitë e asaj mase të madhe uji, sikur të kërkoja diçka që më kishte humbur prej kohësh diku thellë nëpër thellësitë e kujtimeve të mia, duke u kujtuar se ai det ushqehej nga burimet e lumenjve të famshëm siç ishin Danub-i, Dnjepr-i apo Don-i të cilët kanë shërbyer vetë si burime frymëzimi për shumë artistë, muzikantë e shkrimtarë, duke sjellë nëpër mendje romanin "Doni i qetë" i Mihail Sholohov-it apo peizazhet e shumta që nga mesi i viteve '90 kisha realizuar buzë brigjeve danubiane në Austri dhe me sytë që s'ia shqisja horizontit, ndoshta andej nga Doni derdhej e ku bluja ishte thyer nga disa re, që po afroheshin me shpejtësi, dhe në mënyrë instiktive, fillova si nën zë të murmurisja notat e para të Valsit të Danubit, ndoshta ngaqë isha pak kilometra larg derdhjes së tij.
Ndenjëm dhe pak aty dhe Luani mori në telefon dikë nga universiteti i Constanta-s dhe u veshëm e u nisëm përsëri për qytet kur ai me tha ta ndaloja makinën pranë një godine të stilit barok dhe doli nga makina e u fut brenda saj dhe unë në pritje të ardhjes së tij, dola gjithashtu dhe fillova t'u hedh nga një sy dyqaneve përreth duke humbur sa në njërin te tjetri.
Nuk do të kalonte shumë dhe dëgjova zilen e telefonit dhe pashë që ishte Luani, i cili më tha të vija dhe dola nga dyqani e nga larg vura re që me dorë më tregonte rrotën e makinës. Nuk po arrija dot ta kuptoja ç'po më thoshte, por kur u afrova, pashë që rrota e majtë ishte bllokuar me një hekur e lidhur nga një kavo dhe mbyllur nga një dryn. Në fillim se kuptova çfarë ishte, por vura re se dhe dy makinat e tjera aty pranë të njëjtën gjë kishin dhe pashë që te xhamat kishin nga një letër. Ktheva kokën nga xhami i makinës sime dhe pashë që dhe tek unë kishte një letër dhe ia dhashë Luanit ta lexonte. Me letrën dhe dokumentet e makinës në dorë vajtëm te stacioni i policisë aty pranë dhe paguam gjobën, duke dëgjuar policin të më thoshte se ai vend ishte për ndalesa deri në 10 minuta dhe aty e kuptova se do isha humbur më gjatë nga një dyqan në tjetrin.
U larguam që aty dhe vajtëm te një restorant në qendër të qytetit ku na prisnin për drekë Xhemilja me Omerin, një vajzë nga Maqedonia e martuar me një biznesmen te madh turk e që banonin në Constanta. Nën kureshtjen e tregimeve të tyre sesi ishin njohur e sesi e mbanin gjallë ndjenjën e madhe të shqiptarizmit atyre anëve pamë që kishte ardhur koha të niseshim për rrugën e kthimit, për Bukuresht dhe nga ora 17.30 u nisëm.

Rruga e kthimit filloi e qetë dhe deri te ura mbi lumin Danub pranë qytetit Fetesti, u ndjenë pikat e para të shiut të cilat, ku më pak e ku më shumë më detyronin të ndryshoja lëvizjet e fshirëseve të xhamave. Ula shpejtësinë e lëvizjes së makinës mbasi ndjeva rrëshqitjen e rrotave nëpër pellgjet që sapo ishin krijuar rrugëve dhe hapa autoradion duke kërkuar ndonjë stacion që transmetonte muzikë. Lëvizja stacionet deri sa një moment u dëgjuan tingujt e fundit të një kënge të njohur dhe e lashë radion te ai stacion. Kënga mbaroi dhe u dëgjua moderatori që lajmëroi se jemi te lidhur me valët e "Radio Slobozia" dhe dëgjova Luanin që tha se jemi afër qytetit të Slobozisë. Shikimi matanë xhamit të makinës ishte vështirësuar aq shumë saqë nga avulli i brendshëm ishin veshur xhamat dhe mbasi i fshiva me dorë vura re se qielli tashmë ishte egërsuar dhe shiu që dërgonte poshtë ishte aq i dendur saqë shikimi gati po behej i paqartë. Mbas një spoti publicitar, u dëgjua përsëri zëri i moderatorit, i cili mbasi tha se mbi qytet sapo kishin filluar shira te rrëmbyeshëm dhe se ekzistonte frika e përmbytjeve të mëdha, duke qeshur përshëndeti me këngën e Phill Collins "i wish it would rain down" (do të doja shumë të binte shi) për të gjithë ata që prej kohësh ishin qarë nga thatësira gati një mujore e mezi po e prisnin atë shi. Nuk zgjati shumë dhe u dëgjuan tingujt e parë të kitarës së Mike Rutherford, kitaristit të famshëm të "Genesis" dhe pas pak zëri karakteristik i Phil Collins që do të përsëriste herë pas here "... now I, oo... now I wish it would rain down, down on me..." (tashmë unë, tashmë unë dua të bjerë shi, të bjerë mbi mua)

Sapo lexuam tabelën hyrëse për qytetin e Slobozi-së dhe përjetuam një furtunë të vërtetë, ndoshta të vetmen të përjetuar në atë farë mase dhe do të shihnim rrugëve degë pemësh të thyera sa andej këndej dhe makina që kishin ndaluar anës rrugës nga frika mos ndonjë degë i godiste dhe nga xhami i makinës time shihja brenda tyre njerëz që gati të tromaksur kishin drejtuar sytë nga qielli në atë kohë e atë shi që e uroi moderatori dhe e predikoi Phil Collins me këngën e tij.
Ishim akoma duke kërkuar daljen nga qyteti dhe një mendje na tha të kërkonim ndonjë hotel mbasi ai qamet që po na dërgohej nga qielli e bënte të pashpresë vazhdimin e rrugës për Bukuresht që në ardhje zgjati dy orë por, në fund thamë që më mirë të vazhdojmë më tutje duke udhëtuar ngadalë e me kujdes në atë natë të qulltë nën ndriçimin e vetëtimave si prozhektorët e një koncerti rock dhe tingujve që dërgonte qielli nëpërmjet bubullimave që ndërhynin embël me degët e pemëve që binin mbi rrugë si lëvizjet e shkopinjve mbi jaz duke ju dhënë tonin kumbonjës muzikës së përzgjedhur plot delikatesë e plot dashuri nga moderatori i Radio Slobozia...

Fate Velaj
4 Dhjetor 2015